Chuẩn đoán buồng trứng đa nang
Bị U Nang Buồng Trứng Có Nên Mang Thai Không?

Phần lớn các U nang buồng trứng là khối u lành tính nhưng một số lại là ung thư (ác tính), hoặc có thể trở thành ung thư theo thời gian. Bạn có thể không gặp bất kỳ triệu chứng nào hoặc không cần điều trị, vì nhiều người sẽ tự biến mất. Tuy nhiên, một số u nang buồng trứng  có thể cần phải cắt bỏ bằng một cuộc phẫu thuật.

1. U nang buồng trứng là gì?

H1. U nang buồng trứng là gì
H1.U nang buồng trứng là gì?

U nang buồng trứng là một túi chứa đầy chất lỏng phát triển trên một trong các buồng trứng. Nhiều trường hợp liên quan đến sự thay đổi hormone kinh nguyệt – những thay đổi này thường tự biến mất trong vòng vài tuần mà không cần điều trị. U nang buồng trứng thường không gây ra bất kỳ triệu chứng nào. Tuy nhiên, nếu chúng trở nên lớn hơn hoặc không biến mất, bạn cần phải điều trị.

2. U nang buồng trứng nguyên nhân do đâu? 

Trong giai đoạn đầu của mỗi chu kỳ kinh nguyệt, buồng trứng của bạn thường phát triển cấu trúc giống như u nang nhỏ được gọi là nang trứng – khi bạn rụng trứng, một quả trứng sẽ được giải phóng từ một trong những nang này. Nếu một nang bình thường tiếp tục phát triển, nó sẽ trở thành ‘u nang chức năng’. Loại u nang này thường biến mất trong vòng hai hoặc ba chu kỳ.

Các yếu tố làm tăng nguy cơ phát triển U nang buồng trứng bao gồm thay đổi hormone (bao gồm cả thuốc hỗ trợ sinh sản), mang thai, lạc nội mạc tử cung và nhiễm trùng vùng chậu nặng lây lan đến buồng trứng của bạn.

3. Triệu chứng.

Tử cung có u xơ và các triệu trứng cần khắc phục
Triệu chứng của bệnh U nang buồng trứng.

Hầu hết các đều nhỏ, không phải ung thư (lành tính) và không gây ra triệu chứng. Tuy nhiên, một số triệu chứng có thể bao gồm một hoặc nhiều triệu chứng sau:

  • Đau hoặc khó chịu ở vùng bụng dưới (bụng);
  • Kinh nguyệt đôi khi trở nên không đều, hoặc có thể trở nên nặng hơn hoặc nhẹ hơn bình thường.

4. U nang buồng trứng cảm giác đau như nào?

Có các cơn đau khác nhau
Có các cơn đau khác nhau.

Đau U nang buồng trứng khác nhau giữa các phụ nữ. Nó có thể sắc nét hoặc xỉn màu; nó có thể đến và đi hoặc hiện diện mọi lúc; nó có thể bị ảnh hưởng hoặc không bởi chu kỳ kinh nguyệt của bạn (bạn cũng có thể xuất hiện kinh nguyệt không đều hoặc ra máu giữa các kỳ kinh). Nếu nang bị vỡ hoặc bị xoắn, nó có thể gây ra những cơn đau rất dữ dội.

Đau do thường xảy ra ở một bên, nhưng nó có thể ở bụng dưới, sâu trong xương chậu hoặc cả hai. Triệu chứng chính có thể là đau âm ỉ hoặc khó chịu liên quan đến cảm giác đầy hơi. Đau có thể chỉ xảy ra khi bạn quan hệ tình dục.

5. Các loại U nang buồng trứng.

Các loại U nang buồng trứng
Có những loại  U nang nào?

Rất phổ biến. Chúng có thể khác nhau về kích thước – từ kích thước nhỏ hơn hạt đậu đến kích thước của một quả dưa lớn (đôi khi thậm chí còn lớn hơn). Có nhiều loại khác nhau bao gồm:

a) U nang buồng trứng chức năng.

Đây là loại phổ biến nhất. Chúng hình thành ở một số phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ (phụ nữ vẫn có kinh) khi có lỗi chức năng rụng trứng. Chúng rất phổ biến. Có hai loại:

  • Thể nang.

Một nang trứng đôi khi có thể to ra và chứa đầy chất lỏng. Chúng có thể xảy ra phổ biến ở phụ nữ đang điều trị vô sinh.

  • U nang hoàng thể.

Những hiện tượng này xảy ra khi thể vàng chứa đầy chất lỏng hoặc máu để tạo thành u nang. Một u nang chứa đầy máu đôi khi được gọi là u nang xuất huyết.

b) Nang Dermoid (hay còn gọi là u quái dạng nang trưởng thành lành tính).

Nang Dermoid có xu hướng xảy ra ở phụ nữ trẻ hơn. Những loại u nang này có thể phát triển khá lớn – có chiều ngang lên đến 15 cm. Các u nang này thường chứa các mô kỳ lạ như tóc, các bộ phận của răng hoặc xương, mô mỡ… Điều này là do những u nang này phát triển từ các tế bào tạo ra trứng trong buồng trứng. Trứng có khả năng phát triển thành bất kỳ loại tế bào nào. Vì vậy, những u nang này có thể tạo ra nhiều loại mô khác nhau. Trong khoảng 1/10 trường hợp, u nang bì phát triển ở cả hai buồng trứng. Nang Dermoid có thể di truyền.

c) U nang.

Chúng phát triển từ các tế bào bao phủ phần ngoài của buồng trứng. Có nhiều loại khác nhau. Ví dụ, u nang huyết thanh chứa chất lỏng mỏng và u nang tuyến nhầy chứa chất lỏng dạng nhầy dày. Những loại u nang này thường được gắn vào buồng trứng bằng một cái cuống chứ không phải phát triển bên trong buồng trứng. Một số phát triển rất lớn. Chúng thường lành tính nhưng một số lại là ung thư.

d) U nội mạc tử cung.

Nhiều phụ nữ bị lạc nội mạc tử cung phát triển một hoặc nhiều u nang buồng trứng. Lạc nội mạc tử cung là một tình trạng mà mô nội mạc tử cung – mô lót dạ con (tử cung) – được tìm thấy bên ngoài tử cung. Đôi khi nó tạo thành các u nang chứa đầy máu. Máu cũ bên trong những u nang này trông giống như sô cô la và vì vậy những u nang này đôi khi được gọi là u nang sô cô la. Chúng lành tính. 

e) Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS).

Đa nang có nghĩa là nhiều u nang. Nếu bạn bị PCOS, bạn sẽ phát triển nhiều u nang  lành tính nhỏ. Các u nang phát triển do vấn đề rụng trứng, gây ra bởi sự mất cân bằng nội tiết tố. PCOS có liên quan đến các vấn đề về kinh nguyệt, giảm khả năng sinh sản, mọc tóc, béo phì và mụn trứng cá. 

f) Khác.

Ngoài ra còn có các loại u nang buồng trứng hiếm gặp khác. Cũng có nhiều loại u lành tính, có dạng đặc chứ không phải dạng nang (không có dịch ở giữa).

6. Các biến chứng có thể xảy ra với u nang buồng trứng.

biến chứng u nang buồng trứng phải
Biến chứng u nang .

Mặc dù hầu hết các u nang đều lành tính, nhưng một số loại có nguy cơ trở thành ung thư. 

  • Hiếm khi, một số u nang tạo ra lượng hóa chất (hormone) nữ (hoặc nam). Có thể gây ra các triệu chứng bất thường.
  • Đôi khi u nang có thể tự chảy máu hoặc vỡ ra. Điều này có thể gây ra cơn đau dữ dội đột ngột ở bụng dưới.  Đây là triệu chứng phổ biến nhất.
  • Đôi khi, một u nang đang phát triển trên cuống từ buồng trứng có thể tự xoắn cuống lên (xoắn). Điều này làm ngừng máu chảy qua cuống đến u và làm cho u mất nguồn cung cấp máu. Gây ra cơn đau dữ dội đột ngột ở bụng dưới của bạn.
  • Các u nang lớn có thể khiến bụng bạn phình ra hoặc đè lên các cấu trúc lân cận. Ví dụ, chúng có thể đè lên bàng quang hoặc trực tràng của bạn. Có thể gây ra các triệu chứng tiết niệu hoặc táo bón.

7. Làm thế nào để chẩn đoán?

Vì hầu hết các U nang buồng trứng không gây ra triệu chứng, nên nhiều u nang được chẩn đoán tình cờ. Ví dụ: khi khám định kỳ hoặc nếu bạn siêu âm vì một lý do khác.

Nếu bạn có các triệu chứng gợi ý, bác sĩ có thể khám bụng (vùng bụng) và khám bên trong (âm đạo). Họ có thể cảm thấy sưng bất thường có thể là u nang.

a) Siêu âm.

Siêu âm là một xét nghiệm an toàn và không đau, sử dụng sóng âm thanh để tạo ra hình ảnh của các cơ quan và cấu trúc bên trong cơ thể bạn. Đầu dò của máy quét được đặt trên bụng của bạn để quét buồng trứng. Một đầu dò nhỏ cũng thường được đặt bên trong âm đạo của bạn để quét buồng trứng, nhằm thu được những hình ảnh chi tiết hơn.

b) Xét nghiệm CA125.

Thường được thực hiện cũng như siêu âm. Nếu xét nghiệm này bình thường thì không chắc là u nang của bạn là ung thư. Bản thân xét nghiệm máu bình thường không loại trừ hoàn toàn ung thư, nhưng nó có thể thực hiện kết hợp với siêu âm hình ảnh u nang lành tính.

c) Chụp cắt lớp vi tính (CT)/Chụp cộng hưởng từ (MRI).

Đối với loại u nang buồng trứng lành tính phổ biến nhất thì điều này không cần thiết. Nó có thể hữu ích khi siêu âm không kết luận được hoặc kết quả CA125 cao hơn bình thường.

8. Điều trị U nang buồng trứng.

Điều trị U xơ tử cung bằng thuốc
Điều trị U nang buồng trứng.

Chuyên gia của bạn sẽ tư vấn về cách hành động tốt nhất. Điều này phụ thuộc vào các yếu tố như:

  • Tuổi của bạn;
  • Cho dù bạn đã qua thời kỳ mãn kinh;
  • Hình dạng và kích thước của u nang khi siêu âm;
  • Cho dù bạn có bất kỳ triệu chứng nào.

a) U nang sống được bao lâu?

Nhiều u nang nhỏ sẽ tự khỏi và biến mất trong vài tháng. Bạn có thể được khuyên nên siêu âm lại sau một vài tháng hoặc lâu hơn. Nếu u nang biến mất thì không cần thực hiện thêm hành động nào.

b) Chữa trị.

Có thể khuyên cắt bỏ , đặc biệt nếu bạn có các triệu chứng hoặc nếu u nang lớn. Đôi khi chuyên gia có thể muốn loại bỏ u nang để xác định chính xác loại u nang đó và để đảm bảo không có tế bào ung thư trong đó. Hầu hết các u nang nhỏ hơn có thể được loại bỏ bằng phẫu thuật ‘lỗ khóa’ (nội soi). Một số u nang yêu cầu cắt một vết ở phần dưới của bụng.

Loại phẫu thuật phụ thuộc vào các yếu tố như loại u nang, tuổi của bạn và liệu ung thư có được nghi ngờ hoặc loại trừ hay không. Trong một số trường hợp, chỉ cần cắt bỏ u nang và bảo tồn mô buồng trứng. Trong một số trường hợp, buồng trứng cũng bị cắt bỏ, và đôi khi các cấu trúc lân cận khác như dạ con (tử cung) và buồng trứng khác. Chuyên gia của bạn sẽ tư vấn về các lựa chọn cho trường hợp cá nhân của bạn.

Vậy là chúng ta đã biết u nang buồng trứng là gì, nguyên nhân , triệu chứng, các loại u nang và cách điều trị. Hãy đi khám ngay nếu thấy bản thân có triệu trứng như trên nhé! 

Đọc thêm : Phẫu thuật U nang buồng trứng và ảnh hưởng

Nguồn : Patient